Sel ve su baskınında konut sigortası: ne ödenir?

Evinize su girdiğinde ilk soru genellikle "sigortam bunu öder mi?" olur. Yanıt, suyun nereden geldiğine ve poliçenize hangi ek teminatların yazıldığına bağlıdır. Konut sigortasının dayanağı olan Yangın Sigortası Genel Şartları, dışarıdan gelen sel ile bina içindeki tesisattan kaynaklanan suyu iki ayrı klozla düzenler. Bu rehber, sel ve su baskınında neyin ödendiğini, neyin ödenmediğini ve zarardan sonra neler yapmanız gerektiğini anlatır.

1. Sel ana teminatta yok: ek sözleşme şart

Yangın Sigortası Genel Şartları'nın ana teminatı yangın, yıldırım, infilak ve bunların sonucu oluşan duman, buhar ve hararettir (A.1). Sel ve su baskını ile dahili su, A.3.2 maddesinde teminat dışı sayılan ancak ek sözleşmeyle kapsama alınabilen haller arasındadır. Yani poliçenizde bu ek teminat açıkça yer almıyorsa sel zararı ödenmez.

Aynı maddenin önemli bir istisnası vardır: sel veya su baskınının yol açtığı yangın ve infilak ile bunların sonucu oluşan duman, buhar ve hararet zararları, ek sözleşme olmasa da teminat kapsamındadır. Örneğin sel nedeniyle kısa devre yapan bir tesisattan yangın çıkarsa yangın zararı ana teminattan değerlendirilir; suyun kendisinin verdiği zarar ise ancak sel ek teminatıyla ödenir.

Poliçenizde hangi klozların bulunduğunu teminat tablosundan kontrol edebilirsiniz; nereye bakacağınızı poliçe nasıl okunur rehberimizde anlattık.

2. Sel veya Su Baskını Klozu neyi kapsar?

Genel şartlara ekli Sel veya Su Baskını Klozu'na göre şu olayların sigortalı kıymetlerde doğrudan neden olduğu zararlar teminata eklenir:

• Sigortalı yerin civarındaki nehir, çay, dere ve kanalların taşması,
• Denizlerin, gelgit olayları ve tsunami dışında kabarması,
• Yağışlar nedeniyle oluşan sel veya su baskını,
• Pis suların yağışlar nedeniyle kanalizasyon ve fosseptik çukurlarından geri tepmesi,
• Nedeni ne olursa olsun yeraltı suları.

Klozun teminat dışı bıraktığı haller ise şunlardır: bina içindeki veya dışındaki su borularının ya da depolarının patlaması veya taşması; kalorifer tesisatının patlaması, dahili su, yağmur derelerinin ve oluklarının taşması; sel sonucu olsa bile yer kayması; yağış kaynaklı olmayan kanalizasyon geri tepmesi; gelgit ve tsunami nedeniyle deniz kabarması.

3. Aynı su, farklı teminat: sınır durumlar

Sel klozunun dışarıda bıraktığı olayların bir kısmını Dahili Su Klozu, bir kısmını Yer Kayması Klozu üstlenir. Suyun kaynağı, hangi teminatın çalışacağını belirler:

Olay	Sel veya su baskını klozu	Dahili su klozu
Dere veya kanal taşması, yağış kaynaklı sel	Kapsamda	Kapsam dışı
Yeraltı suyunun eve sızması	Kapsamda	Kapsam dışı
Yağış nedeniyle kanalizasyonun geri tepmesi	Kapsamda	Kapsam dışı
Yağış olmadan kanalizasyonun geri tepmesi	Kapsam dışı	Kapsamda
Boru, depo, radyatör patlaması veya taşması	Kapsam dışı	Kapsamda
Olukların tıkanıp taşması, çatıdan sızan yağmur suyu	Kapsam dışı	Kapsamda
Açık unutulan musluk	Kapsam dışı	Kapsamda
Şehir su şebekesinin arızası	Kapsam dışı	Kapsamda
Selin yol açtığı yer kayması	Kapsam dışı	Kapsam dışı; Yer Kayması Klozu ile

Dahili Su Klozu'nun da kendi istisnaları vardır: donma dışındaki aşınma ve eskime, açık bırakılan pencere ve kapılardan giren su, izolasyon yetersizliği nedeniyle dış cepheden sızan su, zamanla oluşan nemlenme, terleme ve küflenme kapsam dışıdır. Klozla birlikte sigortalıya da yükümlülük getirilir: tesisat düzenli kontrol edilecek, kış başında dona karşı önlem alınacak, bina uzun süre boş kalacaksa ana musluk kapatılıp tesisat boşaltılacaktır.

ŞemaSu nereden geldi? Teminat ona göre değişir

• Sel veya su baskını klozu: Nehir veya kanal taşması; Yağış kaynaklı baskın; Yağışla kanalizasyon geri tepmesi; Yeraltı suyu
• Dahili su klozu: Boru, depo, radyatör patlaması veya taşması; Oluk taşması, açık unutulan musluk; Şehir şebekesi arızası
• Hiçbirinde değil: DASK seli kapsamaz; Ek sözleşme yoksa sel teminatı yok

4. DASK ve fırtına teminatı seli karşılamaz; tarladaki ürün TARSİM'in konusudur

DASK yalnız depremi ve deprem sonucu oluşan yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının binada verdiği zararı karşılar; Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları A.3.5 bunun dışındaki bütün hasarları teminat dışı sayar. Sel zararı için DASK'a başvuru yapılamaz. İki sigortanın genel farkını konut sigortası ile DASK arasındaki fark rehberinde karşılaştırdık.

Fırtına teminatı da seli karşılamaz. Fırtına Klozu, fırtına dahil hangi sebeple olursa olsun denizlerin, çay, dere veya kanalların kabarmasının verdiği zararları açıkça teminat dışında bırakır.

Tarla ve bahçedeki ürünler konut sigortasının konusu değildir. 2026 tarihli Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları'na göre sel ve su baskınının ürünlerde neden olduğu miktar kaybı dolu paketi içinde verilir (A.2.1). Bu sigortada ihbar, rizikonun gerçekleşmesinden itibaren sel gibi don dışındaki hasarlarda 15 günü aşamaz (B.1). Ayrıntılar için TARSİM bitkisel ürün sigortası sayfasına bakabilirsiniz.

5. Bina mı, eşya mı?

Bina ve eşya ayrı sigorta konularıdır ve poliçede ayrı bedellerle yazılabilir. Genel şartların A.2.1 maddesine göre, aksine sözleşme yoksa garaj, su deposu, kömürlük gibi eklentiler, sabit tesisat, temeller ve istinat duvarları bina bedelinin kapsamındadır; bahçe ve çevre duvarları, teraslar ve havuzlar ise ancak poliçede belirtilirse kapsama girer. Selde en sık zarar gören bahçe duvarı gibi unsurlar için bu ayrım önemlidir.

Eşya teminatı, sigorta ettirene ve birlikte oturduğu aile bireylerine ait eşyayı kapsar (A.2.2). Nakit, mücevher, sanat eseri ve antika gibi değerli eşya ise bedelleri poliçede ayrıca yazılmadıkça teminat dışıdır (A.3.3). Bodrum katta ya da depoda tutulan değerli eşyanızın bu şartı karşılayıp karşılamadığını önceden kontrol edin.

6. Selden sonra adım adım

Genel şartların B.1 maddesi ve Türk Ticaret Kanunu, zarardan sonra sizden şunları bekler:

1. Can güvenliği ve zararı azaltma: Sigortalı değilmişçesine kurtarma ve koruma önlemlerini alın, sigortacının talimatlarına elinizden geldiği kadar uyun (B.1.2, TTK md. 1448). Eşyayı yükseğe taşımak, suyu tahliye ettirmek bu kapsamdadır.
2. Masrafları kaydedin: Zararı önlemek veya azaltmak için yaptığınız masraflar, faydasız kalsa bile sigortacı tarafından ödenir; eksik sigorta varsa bu masraflar da orantılı ödenir (B.2).
3. Beş iş günü içinde bildirin: Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunun (B.1.1). Ürünlere göre sürelerin tamamı ihbar süreleri rehberimizde yer alır.
4. Hasar yerini koruyun: Zorunlu haller dışında hasar konusu yerde ve eşyada değişiklik yapmayın (B.1.4). TTK md. 1471 de zararın belirlenmesini güçleştirecek değişikliği yasaklar; zararı azaltma amacı ve sigortacının onayı bunun istisnasıdır. Bu nedenle ıslak eşyayı atmadan önce fotoğraflayın ve sigortacıya sorun.
5. Belge ve bilgi verin: Sigortacının istediği bilgi ve belgeleri gecikmeksizin verin, zararın tahmini tutarını yazılı bildirin ve varsa aynı yer için başka sigortalarınızı bildirin (B.1.5, B.1.6, B.1.8, TTK md. 1447).
6. Eksper incelemesine izin verin: Sigortacının veya yetkilendirdiği kişilerin hasar yerinde inceleme yapmasına izin verin (B.1.7). Sürecin ayrıntıları için ekspertiz süreci rehberine bakabilirsiniz.

Bu yükümlülükler yerine getirilmez ve bu yüzden zarar büyürse, sigortacının ödeyeceği tazminattan artan kısım indirilir (B.7). TTK md. 1446 ve 1448 de indirimi kusurun ağırlığına bağlar.

7. Örnek hesap: eksik sigortalı bir bina

Aşağıdaki sayılar kurgusal bir örnektir. Hasar anında değeri 3.000.000 TL olan bir bina, sel ek teminatlı bir poliçede 2.400.000 TL bedelle sigortalanmış olsun. Sel binada 200.000 TL'lik zarar vermiş olsun.

Genel şartların A.5 maddesi ve TTK md. 1462'ye göre bedel değerden düşükse, sigortacı aksine sözleşme yoksa zararın, bedelin değere oranı kadarını öder. Burada oran 2.400.000 / 3.000.000, yani yüzde 80'dir; ödenecek tutar 200.000 × 0,80 = 160.000 TL olur. Poliçede 10.000 TL sabit muafiyet yazılıysa ve bu örnekte orantıdan sonra düşülürse sigortalıya 150.000 TL ödenir. Muafiyetin tutarı ve nasıl uygulanacağı poliçede belirtilir (A.7).

Kendi rakamlarınızı eksik sigorta hesaplayıcısıyla deneyebilir, kuralın ayrıntısını eksik sigorta ve orantı kuralı rehberinde okuyabilirsiniz.

8. Sık yapılan hatalar

• Her su zararını "sel" sanmak: Boru patlaması, taşan musluk veya tıkanan oluk sel teminatından değil, dahili su teminatından değerlendirilir.
• DASK'a güvenmek: DASK deprem dışındaki hasarları kapsamaz; selde tek güvence konut poliçesindeki ek teminattır.
• Hasarlı eşyayı hemen atmak: Zorunlu haller dışında hasar yerinde değişiklik yapılmamalıdır; önce fotoğraf, sonra sigortacıyla görüşme.
• Bildirimi ertelemek: Beş iş günlük süre, olayı öğrendiğiniz tarihte başlar.
• Boş evde tesisatı açık bırakmak: Dahili su teminatında bina uzun süre boş kalacaksa ana musluğun kapatılması ve tesisatın boşaltılması istenir.
• Bahçe duvarını varsaymak: Bahçe ve çevre duvarları poliçede belirtilmedikçe bina bedeline dahil değildir.

Poliçelerin özel şartları, genel şartlara sigortalı aleyhine olmamak üzere ek hükümler getirebilir (C.11); kendi poliçenizdeki teminat limitlerini ve muafiyetleri mutlaka okuyun.