Konut sigortası

Özet

Konut sigortası piyasada bir paket olarak satılsa da hukuki temeli Yangın Sigortası Genel Şartları’dır. Genel şartlara göre yangın, yıldırım, infilak ile yangın ve infilak sonucu oluşan duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan yol açacağı maddi zararlar sigorta bedeline kadar karşılanır. Bina ve eşya ayrı ayrı ya da birlikte sigortalanabilir.

Bina sigortasında, aksine sözleşme yoksa garaj, su deposu, kömürlük gibi eklentiler ile sabit tesisat, asansör, yıldırımlık, anten, temel ve istinat duvarları sigorta bedelinin kapsamındadır; bahçe ve çevre duvarları, teraslar ve havuzlar ise poliçede belirtilirse kapsama girer. Arsa değeri sigorta bedeline katılmaz. Eşya sigortasında sigortalıya ve birlikte oturduğu aile bireylerine ait eşyalar, sonradan alınanlar dahil kapsamdadır.

Konut paketlerini asıl belirleyen ek teminatlardır: deprem ve yanardağ püskürmesi, sel ve su baskını, dahili su, fırtına, kar ağırlığı, duman, taşıt çarpması, kötü niyetli hareketler, grev ve terör genel şartlarda yalnız ek sözleşmeyle alınabilen rizikolardır. SEDDK’nın 2023/23 sayılı genelgesine göre 1 Ocak 2024’ten itibaren konut yangın poliçesinin başlığında deprem bina ve eşya teminatının bulunup bulunmadığı açıkça yazılmak, bulunmayan teminat başlığı kırmızı renkle belirtilmek zorundadır.

Zorunluluk: Konut sigortası isteğe bağlıdır. Konut binaları için zorunlu olan, 6305 sayılı Kanun’a göre DASK’ın zorunlu deprem sigortasıdır; deprem teminatı içeren her poliçede sigorta şirketi zorunlu deprem sigortasının varlığını kontrol etmek zorundadır.

Nasıl işler?

Sigorta bedeli, binada yeniden yapım maliyetini, eşyada ise eşyanın değerini yansıtmalıdır. Genel şartların eksik sigorta hükmüne göre bedel, hasar anındaki değerden düşükse kısmi zararda tazminat bedelin değere oranıyla ödenir. Sigorta ettiren, rizikodan önce noter protestosuyla bildirerek ve tarifedeki prim farkını ödeyerek, bedeli aşmayan zararın tamamının ödenmesi yönünde sözleşmeyi değiştirebilir. Bedel değerden yüksekse aşan kısım geçersizdir ve karşılığı prim iade edilir.

Muafiyet tutar ya da oran olarak kararlaştırılabilir ve poliçeye yazılır. Hasar tutarında anlaşılamazsa taraflar hakem-bilirkişiye gitmeyi kararlaştırabilir; hakem-bilirkişi raporu belirli sürelerde verilmezse zarar her türlü delille ispat edilebilir. Sigortacı, hasar miktarına ilişkin belgeler kendisine verildikten sonra bir ay içinde incelemesini tamamlayıp hasar ve tazminat miktarını sigortalıya bildirmek zorundadır.

Deprem ek teminatı ile zorunlu deprem sigortası birbirini tamamlar: DASK binayı azami teminata kadar karşılar; konut poliçesindeki deprem teminatı eşyayı ve bina değerinin DASK bedelini aşan kısmını güvenceye alabilir. Tarife ve Talimat’a göre deprem teminatı içeren poliçeler yapılırken sigorta şirketi zorunlu deprem sigortasının varlığını kontrol eder, yoksa sigortalıyı bilgilendirerek yaptırır.

Kimler için?

Ev sahipleri binayı ve eşyayı, kiracılar ise kendi eşyalarını sigortalamak için konut sigortası yaptırabilir. Konut kredisi kullananlar için kredi veren kuruluş poliçede dain-i mürtehin olarak yer alabilir. Eşyası değerli olanlar, yüksek katta oturanlar ya da su tesisatı eski binalarda yaşayanlar, dahili su, hırsızlık ve deprem eşya teminatlarını ayrıca değerlendirmelidir.

Dikkat edilecekler

1. Poliçe başlığına bakın: “Deprem Bina Teminatı Bulunmamaktadır” ya da “Deprem Eşya Teminatı Bulunmamaktadır” kırmızı yazıyorsa depremde ilgili zarar ödenmez.
2. Bina bedelini yeniden yapım maliyetine göre belirleyin; bedel düşükse orantı kuralı nedeniyle kısmi hasarlarda da eksik ödeme alırsınız.
3. Mücevher, sanat eseri ve nakit gibi değerli eşyayı bedelini yazdırarak ayrıca sigortalayın; aksi hâlde teminat dışıdır.
4. Dahili su ve hırsızlık teminatlarının paket içinde olup olmadığını ve limitlerini kontrol edin.
5. Evi uzun süre boş bırakacaksanız poliçedeki şartları okuyun; hırsızlık genel şartlarında 30 günden fazla boş kalma ayrı bir durumdur.

Hasar anında

Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunun. Sigortalı değilmişçesine kurtarma ve koruma önlemlerini alın, zorunlu hâller dışında hasar yerinde değişiklik yapmayın, sigortacının ya da eksperin girip incelemesine izin verin ve zararın tahmini tutarını yazılı olarak bildirin. Aynı yer için başka sigortalarınız varsa bunları da bildirin. Yangında itfaiye raporu, su baskınında belediye ya da yönetim tutanağı gibi belgeler tazminatın tespitini hızlandırır.