Ekspertiz süreci ve eksper raporuna itiraz

Hasar dosyasının kalbinde çoğu zaman bir ekspertiz raporu vardır. Hasarın nedeni, teminat kapsamında olup olmadığı ve tutarı bu raporla belirlenir; dolayısıyla eksperin kim olduğu, nasıl çalıştığı ve rapora nasıl itiraz edileceği tazminatın sonucunu doğrudan etkiler. Bu rehber, sigorta eksperinin hukuki konumunu, ekspertiz sürecinin adımlarını ve katılmadığınız bir rapora karşı kullanabileceğiniz yolları anlatır.

Eksper kimdir?

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 22. maddesine göre sigorta eksperliği gerçek veya tüzel kişilerce yapılır ve eksperlik için ruhsat alınması ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdindeki levhaya kayıt olunması gerekir. Kanun eksperin tarafsızlığını güvenceye alan sıkı kurallar koyar:

• Eksper tarafsız olmak zorundadır; taraflardan biriyle tarafsızlığını şüpheye düşürecek önemli nedenler, belirli derecede akrabalık veya iş ortaklığı varsa görevi kabul edemez. Bu hükme aykırı düzenlenen raporlar geçersizdir.
• Sigorta şirketlerinin, acentelerin ve brokerlerin ortakları, yöneticileri, imza yetkilileri ve meslekî faaliyette bulunan çalışanları eksperlik yapamaz.
• Gerçek kişi eksperler eksperliği mutat meslek olarak yapar; acentelik veya brokerlik yapamaz.
• Eksperler işleri nedeniyle öğrendikleri bilgi ve sırları ilgililerin izni olmadan açıklayamaz.

Kanuna göre maddi hasarlı trafik kazaları için yetkili eksperlerce düzenlenen rapor, tazminatın ödenmesinde kaza tespit tutanağı hükmündedir ve eksperlerin raporları delil niteliğindedir. Bu ifade önemlidir: rapor bir delildir, kesin hüküm değildir; karşı delillerle tartışılabilir.

Eksperi kim atar?

Eksper çoğunlukla sigortacı tarafından atanır. Ancak Kanun, eksperin sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan menfaat sağlayan kişilerce atanabileceğini öngörür ve bunun usulünü yönetmeliğe bırakır. Kasko genel şartlarının C.9 maddesi açıkça sigorta ettirenin veya sigortalının da eksper tayin edebileceğini düzenler ve sigortacının tazminatın belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, faydasız kalsalar bile ödemesini şart koşar. Genel kural olarak TTK md. 1426 da rizikonun ve tazminatın kapsamının belirlenmesi için yapılan makul giderlerin sigortacı tarafından ödeneceğini söyler. Kasko poliçesinin ön yüzünde de sigortalının eksper tayin edebileceği bilgisine yer verilmesi zorunludur.

Motorlu araçlarda standart rapor şablonları

SEDDK'nın 2026/11 sayılı Genelgesiyle 1 Temmuz 2026'dan itibaren trafik, ihtiyari mali sorumluluk ve kasko sigortalarında eksperler raporlarını genelge ekindeki standart şablonlara göre düzenlemek zorundadır. Genelgeye göre:

1. Trafik sigortasında araç hasarı için atanan eksper, değer kaybı hesaplamasına da Ek 1.1'deki şablonla rapor içinde yer verir.
2. Aracın tam veya ağır hasara uğradığı tespit edilirse Ek 1.2'deki şablon kullanılır.
3. İhtiyari mali sorumluluk sigortasında araç hasarıyla birlikte değer kaybı tespiti yapılacaksa Ek 1.1, yalnız araç hasarı için Ek 1.2 kullanılır.

Standart şablon, raporlar arasında karşılaştırma yapmayı ve eksik bilgiyi fark etmeyi kolaylaştırır. Değer kaybı raporlarının içeriği için değer kaybı talebi rehberine bakabilirsiniz.

ŞemaEkspertiz nasıl ilerler?

1. Atama: Çoğunlukla sigortacı; kaskoda sigortalı da atayabilir
2. Ön inceleme: Hasar yeri veya araç, fotoğraf, neden ve tarih
3. Belge talebi: Fatura, sahiplik, bakım kaydı, tutanak
4. Hesap: Onarım/yenileme, sovtaj ve eskime payı
5. Rapor: Kapsam tespiti ve tutar; katılmazsanız itiraz

Ekspertiz süreci adım adım

• Ön inceleme: Eksper hasar yerini veya aracı inceler, fotoğraf çeker, hasarın nedenini ve tarihini belirler.
• Belge talebi: Fatura, sahiplik belgesi, bakım kayıtları, tutanaklar gibi belgeler istenir.
• Hesap: Onarım veya yenileme maliyeti, varsa sovtaj değeri ve eskime payı hesaplanır.
• Rapor: Hasarın teminat kapsamında olup olmadığına ilişkin tespitler ve tutar rapora yazılır.

Bazı genel şartlar, eksperin gecikmesine karşı sigortalıyı korur. Elektronik cihaz, makine kırılması, inşaat ve montaj sigortalarında sigortalı, sigortacıyı haberdar ettikten ve ayrıca tamir ihbarında bulunduktan sonra işletmenin aksamaması için küçük tamirleri eksperi beklemeden yaptırabilir; sigortacı ihbardan itibaren 7 gün içinde eksperini göndermezse sigortalı hasarlı kısmın tamirine başlamakta serbesttir.

Rapora katılmıyorsanız

1. Raporu isteyin ve okuyun. Eksper raporunun bir örneğini yazılı olarak isteyin. Hangi kalemlerin kabul edilmediğini, hangi birim fiyatların kullanıldığını ve hasar nedenine ilişkin tespitleri inceleyin.

2. Karşı delil sunun. Yetkili servisten alınmış onarım teklifi, bağımsız bir eksperin görüşü, ürün faturası veya uzman raporu gibi belgelerle şirkete yazılı itiraz edin.

3. Hakem-bilirkişi usulü. Mal sigortalarının birçok genel şartında zarar miktarında anlaşmazlık hâlinde hakem-bilirkişi yolu düzenlenir. Örneğin elektronik cihaz sigortası genel şartlarına göre taraflar tek hakem-bilirkişide anlaşamazsa her biri kendi hakem-bilirkişisini noter aracılığıyla bildirir; bu ikisi incelemeye geçmeden 7 gün içinde üçüncü bir hakem-bilirkişi seçer. Taraflardan biri tebliğden itibaren 15 gün içinde hakem-bilirkişisini seçmezse veya taraf hakem-bilirkişiler 7 gün içinde anlaşamazsa seçim mahkeme başkanınca yapılır. Hakem-bilirkişilerin zarar miktarına ilişkin kararları kural olarak bağlayıcıdır; ancak ilk bakışta gerçek durumdan önemli ölçüde farklıysa bir hafta içinde mahkemeden iptali istenebilir. Taraflar kendi hakem-bilirkişilerinin ücretini, üçüncü hakem-bilirkişininkini ise yarı yarıya öder.

4. Sigorta Tahkim Komisyonu. Şirketle anlaşamazsanız, bağımsız hakemlerin dosya üzerinden karar verdiği tahkim yoluna başvurabilirsiniz. Başvuru adımları için Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru rehberine bakın.

Değer kaybı ve tam hasarda eksper raporu

Trafik kazalarında eksperin raporu yalnız onarım bedelini değil, genellikle aracın değer kaybını ve tam ya da ağır hasar durumunu da belirler. Trafik sigortası genel şartlarına göre onarım masrafları aracın kaza tarihindeki değerini aşar ve eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hâle geldiği tespit edilirse araç tam hasara uğramış sayılır. Bu tespit aracın kayıtlarına da yansıyacağı için raporu dikkatle okumak önemlidir; ayrıntılar için tam hasar ve ağır hasar kaydı rehberine bakabilirsiniz. Değer kaybı hesabı ise genel şartlardaki formüle göre yapılır ve aracın rayiç değeri, hasarın boyutu ve kilometresi sonucu belirler.

Pratik ipuçları

• Eksper incelemesi sırasında hazır bulunun; hasarın tüm detaylarını gösterin ve notlarınızı paylaşın.
• Eksperin adını ve levha numarasını not edin; raporda imzasının bulunması gerekir.
• Eksperin tarafsızlığını şüpheye düşürecek bir ilişki fark ederseniz bunu yazılı olarak bildirin.
• Onarımı eksperin onayı olmadan başlatmayın; genel şartların izin verdiği acil ve küçük tamirler istisnadır.
• Rapordaki tutarla şirketin teklif ettiği ödeme arasındaki farkı yazılı olarak sorun.