Hasarı ne zaman bildirmelisiniz? İhbar süreleri

Bir hasardan sonra sigortacıyı ne zaman haberdar etmeniz gerektiği, hem Türk Ticaret Kanunu'nda hem de her sigorta türünün genel şartlarında düzenlenir. Kanunun genel kuralı basittir: sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir (TTK md. 1446). Genel şartlar bu genel ilkeyi somut sürelere çevirir ve bu süreler ürüne göre 24 saatten 30 iş gününe kadar değişir. Bu rehber, en sık kullanılan sigortalardaki ihbar sürelerini tek tabloda toplar ve süreyi kaçırmanın gerçek sonuçlarını açıklar.

Genel şartlara göre ihbar süreleri

Aşağıdaki süreler ilgili ürün sayfalarımızda kaynak maddeleriyle birlikte yer alır:

Sigorta	İhbar süresi	Not
Kasko	Öğrenmeden itibaren en geç 5 iş günü	Çalınmada derhal kolluğa da bildirim
Trafik sigortası	Sorumluluğu gerektiren olayı 10 gün içinde	Size yöneltilen istemi derhal
DASK	Öğrenmeden itibaren en geç 15 iş günü	DASK'a veya poliçeyi düzenleyen şirkete
Konut sigortası	En geç 5 iş günü	Hasar yerinde değişiklik yapmadan
İşyeri sigortası	En geç 5 iş günü	Stok ve fatura kayıtları önemli
Hırsızlık sigortası	Kolluğa derhal, sigortacıya 5 iş günü	Kıymetli evrak için ayrıca önlem
Elektronik cihaz ve makine kırılması	5 gün	Küçük tamirlerde tamir ihbarı
İnşaat ve montaj	5 gün	Eksper 7 günde gelmezse tamire başlanabilir
Kâr kaybı	5 iş günü	Ayrıntılı talep dönem sonunda 30 gün içinde
Tamamlayıcı ve özel sağlık	8 gün	Yazılı, hekim raporuyla
Ferdi kaza	5 gün	Yazılı, doktor raporuyla
Hayat	Gecikmeksizin	Hak sahipleri bildirir
Üçüncü şahıs ve işveren sorumluluk	5 gün	Yazılı
Mesleki, ürün ve tıbbi kötü uygulama sorumluluk	Olayları 10 gün içinde	Riziko ve talepleri derhal
Hukuksal koruma	5 iş günü
Zorunlu koltuk ferdi kaza	30 iş günü (yurt dışında 60)	Yazılı
TARSİM bitkisel ürün	Donda 10, diğerlerinde 15 gün	Poliçe bitiminden 15 gün sonra ihbar yapılamaz
TARSİM büyükbaş hayvan	24 saat	Mecburi kesimde mezbaha tutanağı

Sürenin başlangıcı çoğu poliçede olayın gerçekleştiği an değil, sizin olayı öğrendiğiniz andır. Tatildeyken evinizde meydana gelen bir su hasarını döndüğünüzde fark ettiyseniz süre o tarihte başlar; ancak bunu kanıtlayabilmek için fark ettiğiniz anı belgeleyen fotoğraf ve yazışmaları saklamanız faydalıdır.

ŞemaGenel şartlara göre ihbar süreleri

• Kasko, konut, işyeri: En geç 5 iş günü
• Trafik sigortası: Olayı 10 gün içinde; Size yöneltilen istemi derhal
• DASK: En geç 15 iş günü
• Özel ve tamamlayıcı sağlık: 8 gün, yazılı ve hekim raporuyla
• TARSİM bitkisel ürün: Donda 10 gün, diğerlerinde 15 gün
• TARSİM büyükbaş: 24 saat

Süreyi kaçırırsanız ne olur?

Türk Ticaret Kanunu, ihbar yükümlülüğünün ihlalini doğrudan hak kaybına bağlamaz. TTK md. 1446'ya göre bildirimin yapılmaması veya geç yapılması tazminatta ya da bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır. Sigortacı olayı daha önce fiilen öğrenmişse bu indirimi bile uygulayamaz. Yani geç bildirimin sonucu, gecikmenin zararı ne ölçüde büyüttüğüne bağlıdır.

Örneğin evdeki bir su kaçağını geç bildirdiğiniz için rutubet yayılmış ve hasar büyümüşse, büyüyen kısım kusurunuzun ağırlığına göre tazminattan düşülebilir. Ancak gecikme zararı etkilememişse indirim yapılması için dayanak yoktur. Kanunun bu hükmü sigorta ettiren aleyhine değiştirilemez (TTK md. 1452).

Bununla birlikte bazı genel şartlar, belirli yükümlülüklerin kasten yerine getirilmemesini hak kaybına bağlar. Sağlık ve ferdi kaza genel şartlarında ihbar ve tedaviye başlama yükümlülüklerinin kasten ihlali poliçeden doğan hakları düşürür; kusurla ihlalde ise sigortacı yalnız ağırlaşan kısımdan sorumlu olmaz. Trafik sigortasında ise yükümlülük ihlali nedeniyle ödenen tutar artarsa, sigortacı zarar görene ödeme yapar ve fazlasını kusur oranında sigortalıdan rücuen tahsil eder.

Bildirimle birlikte gelen diğer yükümlülükler

İhbar yalnız bir telefon ya da e-posta değildir. TTK ve genel şartlar, rizikonun gerçekleşmesinden sonra şu yükümlülükleri de öngörür:

1. Bilgi ve belge verme (TTK md. 1447): Rizikonun ve tazminatın kapsamının belirlenmesi için gerekli belgeleri makul sürede sağlamak ve sigortacının inceleme yapmasına izin vermek.
2. Zararı önleme ve azaltma (TTK md. 1448): İmkânlar ölçüsünde zararın büyümesini engellemek ve sigortacının talimatlarına uymak. Bu amaçla yapılan makul giderler, faydasız kalsa bile sigortacı tarafından ödenir.
3. Hasar yerinde değişiklik yapmamak (TTK md. 1471): Hasar tespit edilmeden, zararın belirlenmesini güçleştirecek değişiklik yapılmamalıdır; sigortacının onayı veya zararı azaltma amacı istisnadır.
4. Başka sigortaları bildirmek: Aynı menfaat için birden çok sigorta varsa her sigortacıya hem rizikoyu hem diğer sigortaları bildirmek gerekir (TTK md. 1465).

Sorumluluk sigortalarında Kanun ayrı bir süre koyar: sigortalı sorumluluğunu gerektirecek olayları on gün içinde, kendisine yöneltilen istemi ise aksi kararlaştırılmamışsa derhal bildirir (TTK md. 1475).

Örnek: tatil dönüşü fark edilen su hasarı

İki haftalık tatilden döndüğünüzde banyodaki bir boru patlamasının parkeye ve alt kattaki komşunuzun tavanına zarar verdiğini fark ettiğinizi düşünelim. Konut sigortanızda ihbar süresi, hasarı öğrendiğiniz günden başlayarak beş iş günüdür. İlk iş vanayı kapatıp suyun yayılmasını durdurmak, fotoğraf çekmek ve hasarı bildirmektir. Komşunuzun zararı için poliçenizde sorumluluk teminatı varsa, onun size yönelteceği talebi de ayrıca ve gecikmeden sigortacıya iletmeniz gerekir. Beş iş gününü aşarak bildirim yaparsanız, gecikme yüzünden parkedeki rutubetin yayılması gibi büyüyen zarar kısmı, kusurunuzun ağırlığına göre tazminattan düşülebilir; ancak gecikmenin etkilemediği asıl hasar ödenmeye devam eder.

Nasıl bildirim yapmalısınız?

Genel şartların çoğu bildirimin yazılı yapılmasını öngörür. Telefonla ihbar yaptıysanız bile bunu e-posta, şirketin online hasar ekranı, noter veya iadeli taahhütlü mektupla teyit edin ve size verilen dosya numarasını saklayın. Motorlu araç sigortalarında 2026/22 sayılı Genelgeyle kurulan Ortak Hasar İhbar Merkezi üzerinden yapılan başvuru, talebin merkezin veri tabanına ulaştığı tarih ve saatte ilgili şirkete yapılmış sayılır; ayrıntılar için Ortak Hasar İhbar Merkezi başvurusu rehberine bakabilirsiniz.

Bildirimde olayın yeri, tarihi, saati, nedeni ve tahmini zarar tutarı yer almalıdır. Belgeleri sonradan tamamlamak mümkündür; önemli olan sürenin içinde ilk bildirimi yapmaktır. Hasar sürecinin tamamı için hasar dosyası nasıl açılır, ödeme takvimi için sigortacı tazminatı ne zaman ödemek zorunda rehberlerimize göz atabilirsiniz.