Bitkisel ürün sigortası (TARSİM)

Özet

Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları 2026’ya göre Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM), 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu’nun 12. maddesine dayanılarak Cumhurbaşkanı kararıyla kapsama alınan risklerin, Tarım ve Orman Bakanlığı kayıt sistemlerine kayıtlı açık alan parsellerde yetiştirilen bitkisel ürünlerde, meyve ağaçları, çay ve asmalarda, fidanlarda ve dolu ağı ile destek sistemlerinde doğrudan neden olacağı maddi zararları sigorta bedeline kadar karşılar.

Ürün ile ağaç ve fidan birbirinden ayrı sigortalanır. Temel teminat “dolu paketi” olarak adlandırılır ve dolu, fırtına, hortum, yangın, deprem, heyelan, taşıt çarpması, sel ve su baskınının neden olduğu miktar kaybını, dolunun yaş meyve, sebze ve kesme çiçeklerde yol açtığı kalite kaybını ve belirli ürünlerde yabani hayvan, kuş ve yağmur zararlarını birlikte kapsar.

Don, sıcak hava, güneş yanıklığı, kış donu ve dolu ağı sistemleri gibi riskler isteğe bağlı ek teminatlardır ve tek başına alınamaz.

Zorunluluk: İsteğe bağlıdır; devlet destekli olup Cumhurbaşkanı kararıyla kapsama alınan riskler için düzenlenir.

Nasıl işler?

Sigorta bedeli, ürünün ekili veya dikili olduğu arazideki toplam ürün miktarı ve birim fiyatı dikkate alınarak hesaplanır. Üretici ürün miktarını ve birim fiyatını, normal iklim, bakım ve piyasa koşullarında beklenen ve TARSİM’in belirlediği azami ve asgari sınırlar içinde beyan eder. Başvuru, Tarım ve Orman Bakanlığı kayıt sistemi bilgileriyle teyit edilerek kabul edilir; poliçedeki köy ve mahalle bilgileri Ulusal Adres Veri Tabanı kayıtlarına göre belirlenir.

Tazminat hesabında eksperin belirlediği hasar oranı, beyan eksikliği hâlleri dışında, eksperin tespit ettiği gerçek verim üzerinden hesaplanan sigorta bedeline uygulanır. Poliçedeki muafiyeti geçmeyen hasarlar ödenmez; muafiyet düşüldükten sonra varsa müşterek sigorta payı, sonra sovtaj indirilir. Kısmi hasar ödemeleri tam hasar tazminatını aşamaz. Aynı parsel için köy bazlı verim sigortası da yaptırılmışsa iki poliçeden ödenecek toplam, sigorta bedeli yüksek olanla sınırlıdır.

Riskin ürün üzerindeki etkisini görmek için hasat döneminin beklenmesi zorunludur; tazminat kural olarak hasattan önce ödenmez. Ürünün tamamen hasarlanması veya yeniden ekim kararı verilmesi hâlinde ise poliçe bitişinden önce ödeme yapılır. Sözleşme süresinde birden fazla kısmi hasar olursa toplam tazminat poliçe bitiminden sonra bir defada ödenir.

Kimler için?

Tarla ürünleri, sebze, meyve bahçesi, bağ, çay ve fidan üreticileri için anlamlıdır; özellikle dolu, don ve sel riskinin yüksek olduğu bölgelerde tek bir hava olayı bir sezonun gelirini ortadan kaldırabilir. Poliçe yalnız Tarım ve Orman Bakanlığı kayıt sistemlerine kayıtlı parseller için düzenlenebildiğinden, üreticinin kayıtlarının güncel olması ön şarttır. Sigortalanabilecek ürün ve riskler, prim ve devlet desteği gibi ayrıntılar yıllık tarife ve talimatlarla belirlenir.

Dikkat edilecekler

1. Parsel, ürün ve çeşit bilgilerinizin kayıt sisteminde ve poliçede aynı olduğunu kontrol edin; farklılık hasarın ödenmemesine yol açabilir.
2. Ürün miktarını ve birim fiyatını gerçekçi beyan edin; tazminat eksperin tespit ettiği gerçek verim üzerinden hesaplanır.
3. Don riskiniz varsa don veya kış donu ek teminatını poliçeye eklemeyi değerlendirin; dolu paketi donu kapsamaz.
4. Hasar sonrası bakım ve kültürel işlemleri sürdürün; bakım eksikliğinden doğan kayıplar ödenmez.
5. Poliçe tanzim tarihinden itibaren 7 günlük cayma süresi olduğunu bilin.

Hasar anında

Hasar ihbarını, teknik olarak doğru ve zamanında tespit yapılmasını sağlayacak en kısa sürede; don hasarlarında en geç 10, diğer hasarlarda en geç 15 gün içinde sigorta şirketi, acente veya doğrudan TARSİM aracılığıyla yapın. Poliçe bitiş tarihinden itibaren 15 gün geçtikten sonra hasar ihbarı yapılamaz. İhbarda ad-soyad, T.C. kimlik veya poliçe numarası, rizikonun gün ve saati, hasar nedeni, ürünün cinsi ve çeşidi ile arazinin ilçe ve köyünü bildirin. Zarar tespit edilinceye kadar ürüne bakmaya devam edin ve hasarın tespitini güçleştirecek değişiklik yapmayın; hasat edilecek hâle gelmiş üründe eksperin onayıyla, örnek kısımlar bırakılarak hasada devam edilebilir. Yangın hasarlarında savcılık sonuç kararı istenir. Tespite itiraz ediyorsanız ilk tespitten itibaren 7 gün içinde yazılı olarak ikinci tespit isteyin. Kesinleşen tazminat, dosya tamamlandıktan sonra en geç 30 gün içinde ödenir.