Poliçe nasıl okunur? Satır satır kontrol listesi

Poliçe, sigorta sözleşmesinin yazılı hâlidir ve hasar anında neyin ödenip neyin ödenmeyeceğini belirleyen tek belgedir. Buna rağmen çoğu kişi poliçesini ancak bir hasardan sonra okur. Oysa poliçe geldiği gün yapılacak on dakikalık bir kontrol, yanlış yazılmış bir adres, eksik bir teminat ya da beklenenden yüksek bir muafiyet gibi sorunları hasar olmadan düzeltme imkânı verir. Bu rehber, poliçenin bölümlerini ve her bölümde neye bakmanız gerektiğini anlatır.

Poliçe ne zaman ve nasıl verilir?

Türk Ticaret Kanunu'na göre sigortacı, sözleşme kendisi veya acentesi tarafından yapılmışsa sözleşmenin yapılmasından itibaren 24 saat, diğer hâllerde 15 gün içinde yetkililerce imzalanmış bir poliçeyi sigorta ettirene vermek zorundadır ve geç vermekten doğan zarardan sorumludur (TTK md. 1424). Poliçe; tarafların haklarını, temerrüde ilişkin hükümleri, genel ve varsa özel şartları içerir ve rahat, kolay okunacak biçimde düzenlenir (TTK md. 1425).

Sözleşme kurulmadan önce sigortacı ve acentesi, sözleşmeye ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını ve özel olarak dikkat edilmesi gereken hükümleri yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu aydınlatma yapılmamışsa ve siz 14 gün içinde itiraz etmemişseniz sözleşme poliçede yazılı şartlarla kurulmuş sayılır (TTK md. 1423). Aydınlatmanın yapıldığını ispat yükü sigortacıdadır.

Poliçenin bölümleri

Bir poliçe genellikle dört katmandan oluşur:

1. Ön yüz (poliçe cetveli): Taraflar, sigorta konusu, süre, teminatlar, bedeller, muafiyetler ve prim.
2. Genel şartlar: SEDDK tarafından onaylanan ve aynı türdeki bütün poliçelerde ortak olan kurallar.
3. Özel şartlar: Şirketin veya tarafların genel şartlara aykırı olmamak kaydıyla eklediği hükümler.
4. Klozlar: Belirli bir teminatı genişleten, daraltan veya ayrıntılandıran standart metinler.

Genel şartların güncel metinleri SEDDK'nın internet sitesinde yayımlanır; ürün sayfalarımızda her ürünün kapsam ve istisnalarını ilgili genel şart maddeleriyle birlikte özetledik, örneğin kasko ve konut sigortası.

ŞemaBir poliçenin dört katmanı

1. Ön yüz (poliçe cetveli): Taraflar, konu, süre, teminat, bedel, muafiyet, prim
2. Genel şartlar: SEDDK onaylı, aynı türdeki tüm poliçelerde ortak
3. Özel şartlar: Genel şartlara aykırı olmamak kaydıyla eklenen hükümler
4. Klozlar: Teminatı genişleten, daraltan standart metinler

Ön yüzde satır satır kontrol

Bölüm	Neye bakmalı?
Sigorta ettiren ve sigortalı	Ad, kimlik numarası ve adres doğru mu? Roller doğru kişilere mi yazılmış?
Lehtar veya dain-i mürtehin	Can sigortasında lehtar, kredili mallarda rehinli alacaklı doğru mu?
Sigorta konusu	Adres, plaka, şasi numarası, metrekare, yapı tarzı, kullanım şekli doğru mu?
Süre	Başlangıç ve bitiş tarihi ile saat; boşluk kalıyor mu?
Teminatlar	Beklediğiniz ana ve ek teminatlar listede var mı?
Sigorta bedeli	Güncel değeri yansıtıyor mu? Eksik sigorta riski var mı?
Muafiyet	Sabit tutar mı, yüzde mi? Hangi teminatlara uygulanıyor?
Prim ve taksitler	Tutar, vade tarihleri ve ödenmezse ne olacağı yazıyor mu?
İndirim ve sürprimler	Uygulanan indirim veya zammın nedeni belirtilmiş mi?
Tahkim	Şirket Sigorta Tahkim Komisyonu'na üye mi?

Kasko genel şartları, poliçenin ön yüzünde bulunması gereken bilgileri tek tek sayar: hangi risklerin teminat altında olduğu, hasarda sigortalının üzerinde kalacak tutar ve muafiyetler (en az 14 punto), taksit vade ve tutarları, rayiç değerin tespitinde esas alınacak referans, hasar tazmin yöntemi, parça türü (orijinal veya eşdeğer), onarımın hangi serviste yapılacağı, uygulanan indirim veya zamlar, kısmi hasarda fesih hakkı, şirketin tahkime üye olup olmadığı ve sigortalının da eksper tayin edebileceği bilgisi. Bu liste, diğer poliçeleri okurken de iyi bir rehberdir.

2026/22 sayılı Genelge ayrıca şirketlerin ALO 193 Sigorta Hasar İhbar ve Şikayet Hattı'na poliçenin ön yüzünde en az 14 punto büyüklüğünde yer vermesini zorunlu kılar.

Prim ödenmeden koruma başlamaz

Poliçenin elinize ulaşması, korumanın başladığı anlamına gelmez. Aksine sözleşme yoksa sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidin ödenmesiyle başlar (TTK md. 1421). Kasko genel şartları da sigortacının sorumluluğunun prim ödemesiyle mi yoksa poliçenin teslimiyle mi başlayacağının poliçenin ön yüzünde belirtilmesini ister. Poliçeyi aldığınız gün ilk taksidin tahsil edildiğini kontrol edin; otomatik ödeme talimatının çalışmaması, siz farkına varmadan teminatsız kalmanıza yol açabilir.

Teminat tablosunu doğru okumak

Teminat tablosunda üç tür satır bulunur: ana teminatlar, ek teminatlar ve limitler. Ek teminatlar genellikle genel şartlarda “aksine sözleşme yoksa teminat dışındadır” diye sayılan hâllerdir; poliçede açıkça yazmıyorsa yok kabul edin. Örneğin konut sigortasında deprem, işyeri sigortasında kâr kaybı, elektronik cihaz sigortasında taşınabilir cihazların adres dışı kullanımı ancak ek teminatla gelir.

Limitlerin “olay başına” mı “yıllık toplam” mı olduğuna, kişi başı ve kaza başı sınırların ayrı ayrı gösterilip gösterilmediğine dikkat edin. Sorumluluk sigortalarında limitin tazminat ile dava giderlerini birlikte mi kapsadığı da poliçeden anlaşılmalıdır.

Muafiyet, bedel ve değer

Muafiyet, her hasarda sizin üstleneceğiniz tutardır ve primi doğrudan etkiler; seçimi için muafiyet seçimi rehberine bakabilirsiniz. Sigorta bedelinin altında kalan değer hasarda orantılı indirime yol açar; bu konuyu eksik sigorta ve orantı kuralı rehberinde örneklerle anlattık. Kaskoda bedel yerine “rayiç değere kadar” ifadesi kullanılır ve genel şartlara göre poliçeye eksik veya aşkın sigorta uygulanmayacağı yazılır.

Poliçede hata varsa

TTK md. 1425'e göre poliçenin ve eklerinin içeriği teklifnameden veya kararlaştırılan hükümlerden farklıysa, teklifnameden değişik olan ve sigorta ettiren aleyhine öngörülmüş hükümler geçersizdir. Yine de hatayı fark ettiğinizde hemen yazılı olarak düzeltilmesini isteyin; düzeltme zeyilname ile yapılır. Genel şartlarda sigortalı lehine bir değişiklik olursa bu değişiklik hemen uygulanır; ek prim gerektiriyorsa sigortacı sekiz gün içinde prim farkı isteyebilir.

Beş dakikalık kontrol listesi

• İsim, adres, plaka veya metrekare doğru mu?
• Başlangıç tarihi önceki poliçenin bitişiyle örtüşüyor mu?
• İstediğiniz ek teminatlar poliçede yazılı mı?
• Muafiyet tutarı ve uygulandığı teminatlar net mi?
• Sigorta bedeli güncel değeri yansıtıyor mu?
• Taksit tarihleri ve ödenmeme sonuçları yazıyor mu?
• Hasar hâlinde istenecek belgeler ve iletişim kanalları belirtilmiş mi?

Poliçeyi kaydedin ve hasar anında hızlıca ulaşabileceğiniz bir yerde saklayın; hasar süreci için hasar dosyası nasıl açılır rehberi bir sonraki adımdır.