Ürün sorumluluk sigortası

Özet

Ürün Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre sigortacı, sözleşmede tanımlanan ürünlerin kusurundan kaynaklanan tazminat talepleri ve isteme ilişkin makul giderler için, sözleşmede kararlaştırılan şartlar ve limitler dâhilinde sigortalıya teminat sağlar. Coğrafi sınır taraflarca belirlenir; bu nedenle ihracat yapan firmalar için poliçedeki bölge tanımı ayrıca önem taşır.

Mesleki sorumluluk sigortasında olduğu gibi iki tetikleyici vardır: sözleşme süresinde meydana gelen olaylardan doğan ve süre içinde veya sonrasında talep edilen zararlar ya da sözleşmeden önce veya süre içinde meydana gelen olaylara ilişkin yalnız sözleşme süresinde ileri sürülen talepler. Taraflar birini veya ikisini seçebilir.

Aynı sebepten, aynı ayıptan veya aynı tedarikten kaynaklanan ve aynı kusuru gösteren ürünlerden doğan tüm hasarlar tek bir hasar sayılır ve poliçe dönemindeki ilk hasar tarihinde meydana gelmiş kabul edilir; bu seri hasar kuralı limit seçiminde belirleyicidir.

Zorunluluk: İsteğe bağlıdır; genel şartlar bir zorunluluk öngörmez, ancak ticari sözleşmelerde karşı taraf bu sigortayı talep edebilir.

Nasıl işler?

Olay esasında riziko, sözleşme süresinde piyasaya sürülen ürünler nedeniyle sözleşme dönemi veya bitiminden itibaren iki yıl içinde başkalarının zarara uğramasıyla gerçekleşir. Talep esasında ise sözleşmeden en az bir yıl önceki veya sözleşme süresindeki olaylara bağlı olarak sigortalının sigortacının yazılı onayıyla ödeme yapması veya zararın ve sorumluluğun mahkeme kararıyla tespit edilmesiyle riziko gerçekleşir.

Ürün sorumluluğu, ürünün kendisindeki ayıpla değil ürünün kusuru nedeniyle başkalarının uğradığı zararla ilgilidir. Bu yüzden ayıplı ürünün onarımı, değiştirilmesi, geri çağrılması ve imhası aksine sözleşme yoksa kapsam dışıdır; kapsam, örneğin kusurlu bir cihazın yol açtığı yangın veya yaralanma gibi üçüncü kişi zararlarıdır.

Tazminat, belgeler verilip araştırmalar bittiğinde ve her hâlde bildirimden kırk beş gün sonra muaccel olur. Sigortacı ödediği tutar kadar sigortalının yerine geçer ve kusurlu parçayı tedarik eden gibi sorumlulara rücu edebilir; bu nedenle tedarik zinciri kayıtlarının saklanması önemlidir.

Sigortacı, usulüne uygun bildirimden veya zarar görenin doğrudan başvurusundan itibaren beş gün içinde, zarar görenin istemleriyle ilgili hukuki işlemleri ve savunmayı sorumluluk ve giderler kendisine ait olmak üzere üstlenip üstlenmeyeceğini sigortalıya bildirir. Zarar gören, zararının sigorta bedeline kadar olan kısmını zamanaşımı süresi içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir. Sözleşmeden doğan istemler muacceliyetten itibaren iki yıl, tazminata ilişkin istemler her hâlde rizikodan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Sözleşme yapılırken bildirilmeyen veya yanlış bildirilen önemli bir hususu öğrenen sigortacı on beş gün içinde sözleşmeden cayabilir veya prim farkı isteyebilir; bu nedenle üretim hacmi, ürün grupları ve ihracat pazarları teklif aşamasında eksiksiz beyan edilmelidir.

Kimler için?

Gıda, kozmetik, elektrikli ev aletleri, oyuncak, yapı malzemesi, otomotiv yan sanayi, makine ve tıbbi cihaz gibi ürün üreten, ithal eden, markalayan veya dağıtan işletmeler için anlamlıdır. Tek bir üretim hatasının çok sayıda ürüne yayılabildiği sektörlerde seri hasar kuralı nedeniyle tüm talepler tek hasar sayılacağından, poliçe limitinin olası bir toplu talebi karşılayacak büyüklükte seçilmesi gerekir. İhracatçılar, yabancı mahkemelerde açılacak davaların aksine sözleşme yoksa kapsam dışı olduğunu dikkate almalıdır.

Dikkat edilecekler

1. Poliçede tanımlanan ürün listesinin tüm ürün gamınızı kapsadığını kontrol edin.
2. İhracat yapıyorsanız coğrafi sınırı ve yurt dışı yargı yetkisi ek sözleşmesini netleştirin.
3. Geri çağırma masrafları için ayrıca ek sözleşme gerekip gerekmediğini değerlendirin.
4. Parti ve seri numarası, tedarikçi ve kalite kontrol kayıtlarını saklayın; seri hasar tespiti ve rücu için gereklidir.
5. Olay esaslı mı talep esaslı mı poliçe aldığınızı ve geriye dönük tarihi öğrenin.

Hasar anında

Sorumluluğunuzu gerektirecek olayları on gün içinde, rizikonun gerçekleştiğini ise haberdar olduğunuz anda derhal sigortacıya bildirin. Zararın büyümesini önlemek için gerekli her türlü önlemi alın ve sigortacının makul talimatlarına uyun. Olayın nedenini ve sonuçlarını gösteren üretim ve satış kayıtlarını, ürün örneklerini ve teknik raporları makul sürede verin. Dava veya tazminat talebi ile karşılaşırsanız ihbarname, davetiye ve benzeri tüm belgeleri gecikmeksizin iletin ve başka sigortalarınızı bildirin.