Tekne sigortası

Özet

Tekne Sigortası Genel Şartları, poliçede belirtilen süre içinde gemi veya diğer deniz ve göl araçlarının ya da bunlara ilişkin sigortalanabilir menfaatlerin maruz kalabileceği rizikoları, poliçede belirlenen koşullara bağlı olarak güvence altına alır. Terim yük ve yolcu gemilerini kapsar; sigortacı kabul ederse yelkenli ve gezi tekneleri, yat ve kotralar, balıkçı tekneleri, römorkör, duba, yüzer havuz, yüzer lokanta ve deniz motosikletleri de bu kapsamda sayılır.

Tekne sigortasının genel şartları kısa bir çerçevedir: teminata dâhil ve istisna edilen rizikolar, ziya ve hasarın, sorumluluk tazminatının ve masrafların kapsamı poliçeye eklenen özel şartlarla belirlenir. Bu nedenle iki tekne poliçesi arasındaki fark, genel şartlarda değil özel şartlarda ve klozlardadır.

Aksi kararlaştırılmadıkça sigortalı aracın klas kuruluşlarınca verilmiş geçerli bir sınıf belgesi olmalıdır; sınıf belgesi olmayan araçların sigortalanabilmesi için ilgili mevzuata göre inşa edilmiş olması zorunludur.

Zorunluluk: Tekne sigortası isteğe bağlıdır; ticari amaçla yolcu taşıyan deniz araçları için ayrıca zorunlu mali sorumluluk sigortası vardır.

Nasıl işler?

Taraflar başka bir esas kararlaştırmamışsa sigorta değeri, rizikonun başladığı andaki değerdir. Sigorta bedeli bu değeri aşamaz; aşan kısım geçersizdir. Bedel değerden azsa tazminat, bedelin değere oranına göre ödenir. Bu nedenle özellikle ikinci el yat ve teknelerde değerin güncel piyasa koşullarına göre ve gerekirse ekspertizle belirlenmesi, hasar anında orantı indirimiyle karşılaşmamanın yoludur.

Sigorta, aksi kararlaştırılmadıkça poliçedeki tarihte öğlen saat 12.00’de başlar ve biter; her iki durumda da aracın bulunduğu yerin saati esas alınır. Prim peşin ya da taksitle ödenebilir; taksitlerden biri vadesinde ödenmezse sigorta ettiren temerrüde düşer. Temerrüdü izleyen 15 gün içinde de ödeme yapılmazsa teminat 15 gün süreyle durur ve bu sürenin sonunda da ödenmezse sözleşme ihtara gerek kalmadan feshedilmiş olur. Prim iadesi ekli özel şartlara göre yapılır.

Sözleşmeden doğan anlaşmazlıklarda yetkili mahkeme, sigorta şirketi merkezinin veya aracılık yapan acentenin bulunduğu yerdeki ya da riziko Türk karasularında gerçekleşmişse rizikonun gerçekleştiği yerdeki ticaret mahkemesidir. Genel şartlara aykırı olmamak kaydıyla konulan özel şartlar genel şartlardan önce uygulanır.

Kimler için?

Özel yat ve gezi teknesi sahipleri, balıkçılar, yolcu ve yük gemisi işletmecileri, marina ve tur işletmeleri ile tekne kredisi kullananlar için anlamlıdır. Ticari amaçla yolcu taşıyan deniz araçlarının işletenleri için ayrıca Deniz Araçları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunur; bu sigorta yolcuların ve üçüncü kişilerin bedeni ve maddi zararlarına ilişkin sorumluluğu karşılar, teknenin kendi hasarını değil. Teknenin kendi değeri ise ancak tekne sigortasıyla güvence altına alınır. Tekneyi kredi ile alanlar için finans kuruluşunun sigorta şartını ve dain-i mürtehin kaydını, tekneyi kiraya verenler için ise kiralama faaliyetinin poliçede beyan edilip edilmediğini kontrol etmek önemlidir; çünkü genel şartlar, sözleşmenin esasına ilişkin bilinen her hususun sözleşmeden önce bildirilmesini iyiniyet yükümlülüğü olarak düzenler ve bildirilmeyen kullanım şekli hasar anında tartışma konusu olabilir.

Dikkat edilecekler

1. Poliçedeki özel şartları ve klozları okuyun; kapsamı asıl belirleyen onlardır.
2. Klas belgesinin ya da mevzuata uygun inşa belgesinin sigorta süresi boyunca geçerli olduğundan emin olun.
3. Sigorta bedelini teknenin güncel değerine göre belirleyin; eksik bedel orantılı indirime yol açar.
4. Sorumluluk teminatı isteniyorsa poliçeye açıkça eklendiğini kontrol edin.
5. Taksitlerin vadesini takip edin; ödenmeyen taksit 15 gün sonra teminatı durdurur.
6. Güverte ve makine jurnallerini düzenli tutun; hasar anında istenen belgelerin başında gelir.
7. Teknenin kullanım amacını, seyir bölgesini ve bağlama yerini teklif aşamasında eksiksiz beyan edin.

Hasar anında

Rizikonun gerçekleştiğini öğrenir öğrenmez sigortacıya bildirin, her türlü koruma önlemini alın ve sorumlu üçüncü kişilere karşı rücu haklarını korumak için sigortacıyla koşulsuz iş birliği yapın. Tazminatın muaccel olması için hesap listesiyle birlikte deniz raporu, güverte ve makine jurnallerinin onaylı kopyaları, denize elverişlilik belgesi, klas kuruluşunun kaza raporu ve geçerli sınıf belgesi, ekspertiz veya dispeç raporu, asgari emniyet belgesi, gemi adamları listesi ve zarara ilişkin fatura ve makbuzlar verilmelidir. Sözleşmeden doğan talepler hasar tarihinden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar.