Kâr kaybı sigortası

Özet

Yangına Bağlı Kâr Kaybı Sigortası Genel Şartları’na göre bu sigorta, ticari faaliyette kullanılan taşınır ve taşınmaz değerlerde bir yangın sigortası kapsamındaki risklerin gerçekleşmesi sonucu faaliyetin kısmen veya tamamen durması ya da aksaması nedeniyle oluşan kâr kayıplarını, poliçedeki sigorta bedeline kadar karşılar.

Kâr kaybı sigortası tek başına işlemez; bağlı olduğu bir yangın sigortası gerekir. Ödeme yapılabilmesi için bina, makine, demirbaş veya emtianın geçerli bir yangın sigortasının teminat altına aldığı bir riskle hasara uğraması ve bu hasarın ilgili sigortacı tarafından tazmin edilmiş ya da sorumluluğunun kabul edilmiş olması şarttır.

Kâr kaybı, tazminat süresi içinde cirodaki azalmadan ve bu azalmayı önlemek için yapılan işletme maliyeti artışından doğan brüt kâr kaybı olarak tanımlanır. Tüm hesaplamalarda KDV hariç tutulur.

Zorunluluk: İsteğe bağlıdır; ancak geçerli bir yangın sigortasına bağlı olarak yapılır.

Nasıl işler?

Sigorta bedeli, aksi kararlaştırılmadıkça brüt kârdır. Genel şartlar brüt kârı; ciro ile varsa kapanış stoklarının toplamından, açılış stokları ile sözleşmede açıkça belirtilen işletme giderlerinin düşülmesiyle kalan pozitif fark olarak tanımlar. Bedel belirlenirken işyerinin tazminat süresine ilişkin tahmini cirosu esas alınır ve ciroya göre hesaplanan bedel üçer aylık dönemlerle revize edilebilir.

Hesaplamada dört kavram birlikte çalışır. Senelik ciro hasar tarihinden geriye 12 aylık cirodur; standart ciro, hasardan hemen önceki 12 ay içinde tazminat süresine karşılık gelen dönemin cirosudur; brüt kâr oranı ise hasardan önceki faaliyet yılında elde edilen brüt kârın ciroya oranıdır. Cirodaki azalmadan doğan kayıp, bu oranın standart ciro ile gerçekleşen ciro arasındaki farka uygulanmasıyla bulunur. Bu rakamlar işletmenin büyüme seyri ve hasardan bağımsız diğer etkenler dikkate alınarak ayarlanabilir; amaç, hasar olmasaydı ulaşılacak sonuca mümkün olduğunca yaklaşmaktır.

Sigorta bedeli, brüt kâr oranının yıllık ciroya (tazminat süresi 12 aydan uzunsa standart ciroya) uygulanmasıyla bulunan tutardan azsa tazminat aynı oranda azaltılır. Fazlası ise geçersizdir ve sigortacı durumu öğrenirse fazla prim iade edilir. Tazminat süresi içinde faaliyet başka bir işyerinde veya sigortalı adına başkalarınca sürdürülürse elde edilen gelir ciro hesabına katılır.

Kimler için?

Yangın, infilak veya su baskını gibi bir olayda binası ya da makineleri hasar gören işletmenin, onarım süresince satış yapamaması nedeniyle uğradığı kaybı telafi etmek isteyen üretim tesisleri, oteller, restoranlar, mağazalar ve depolama işletmeleri için anlamlıdır. Maddi hasarı karşılayan yangın poliçesi, işletmenin kapalı kaldığı aylardaki personel, kira ve kredi gibi süren giderleri karşılamaz; kâr kaybı sigortası bu boşluğu kapatır. Onarım veya yeniden kurulum süresi uzun olan işletmelerde azami tazminat süresinin gerçekçi seçilmesi, teminatın değerini doğrudan belirler.

Dikkat edilecekler

1. Azami tazminat süresini, makine tedariki ve bina onarımı dâhil gerçekçi yeniden faaliyete geçme süresine göre seçin.
2. Brüt kâr hesabında hangi işletme giderlerinin düşüleceğini poliçede açıkça yazdırın.
3. Muhasebe kayıtlarınızı düzenli tutun; tazminat hesabı ciro, stok ve gider kayıtları üzerinden yapılır.
4. Bağlı yangın poliçesinin yürürlükte olduğundan ve kâr kaybı için seçilen rizikoların o poliçede de teminatta olduğundan emin olun.
5. Ciro artıyorsa bedeli dönemsel olarak güncelleyin; aksi hâlde eksik sigorta orantısı uygulanır.

Hasar anında

Rizikonun gerçekleştiğini öğrenir öğrenmez ve her hâlde en geç 5 iş günü içinde sigortacıya bildirin. Faaliyetteki aksamayı ortadan kaldırmak veya azaltmak için gerekli önlemleri alın, sigortacının talimatlarına uyun ve zorunlu hâller dışında hasar yerinde değişiklik yapmayın. Sigortacının isteyeceği muhasebe defterleri, faturalar, bilançolar ve diğer belgeleri kendi giderinizle temin edin; doğrudan zararları karşılayan yangın poliçesini ve diğer sigortaları bildirin. Tazminat süresinin bitiminde, dönemsel ödeme kararlaştırılmışsa her dönem sonunda, en geç 30 gün içinde ayrıntılı tazminat talebini yazılı olarak verin. Sigortacı belgelerin tesliminden itibaren en geç 30 gün içinde incelemeyi tamamlayıp tazminat miktarını bildirir; tazminat, sorumlu olunan sürenin bitiminden itibaren en geç 30 gün içinde ödenir.