İnşaat sigortası

Özet

İnşaat Sigortası Genel Şartları (Bütün Riskler), sigorta konusu değerlerin teminat süresi içinde inşaat sahasında bulunduğu sırada, poliçede gösterilen istisnalar dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple uğrayacağı her türlü ziya ve hasarı temin eder. Yangın, sel, fırtına, hırsızlık, çökme ya da işçilik sırasında oluşan kaza gibi olaylar tek tek sayılmaz; açıkça istisna edilmeyen her ani hasar kapsama girer.

Sigorta bedelinin, gümrük, vergi, nakliye ve işçilik dâhil proje bitiminde ulaşılacak nihai proje değerine eşit olması esastır. İhaleli işlerde bedel, her yıl cari fiyatlarla güncellenen sözleşme bedelinden aşağı olamaz. Değer artışlarının sigortalı sayılması için sigortacının yazılı onayı gerekir; onay yoksa ilk tehlike sigortası hükümleri uygulanır.

İş makineleri, şantiye barakaları, enkaz kaldırma, üçüncü kişilere karşı sorumluluk ve bakım devresi gibi önemli unsurlar temel teminatta değildir; ancak ek sözleşmeyle ve poliçedeki limitlerle eklenebilir.

Zorunluluk: Genel olarak isteğe bağlıdır; kamu ihaleleri ve proje finansmanında sözleşme gereği istenmesi yaygındır.

Nasıl işler?

Teminat, poliçedeki başlangıç tarihi esas olmak üzere malzemenin inşaat sahasına boşaltıldığı anda başlar; boşaltılan malzeme için nakliyat sigortası varsa nakliyat teminatının bittiği yerden devralır ve poliçedeki bitiş tarihinde sona erer. İnşaat bu tarihten önce kısmen veya tamamen bitirilip işverene teslim edilir ya da kullanılmaya başlanırsa, bu kısımlar için teminat kendiliğinden biter; poliçede alınmışsa bakım devresi teminatı başlar. İş zamanında bitmezse teminat ek prim karşılığında uzatılır.

İnşaata bir aydan uzun süre ara verilirse sigortalının yazılı bildirimiyle teminat durur. Sigortalı durma dönemindeki riskler için de teminat isterse şart ve ek fiyat taraflarca belirlenir; işe yeniden başlandığında işlemeyen gün sayısı kadar süre uzatılır. Değerlerde artış olursa sigorta ettiren bunu öğrendiğinde en geç 5 gün içinde ve her hâlde hasardan önce yazılı olarak bildirmelidir.

Tazminat, poliçede her kalem için gösterilen bedeli ve toplam bedeli aşmamak kaydıyla hesaplanır. Sigorta bedeli olması gereken değerden düşükse sigortacı zararın ancak bedelin değere oranı kadarından sorumludur; bedel değeri aşarsa aşan kısım geçersizdir ve fazla prim iade edilir. Ek sözleşmeyle eklenen iş makinelerinin kısmi hasarında, yeni takılan parçalar için eski-yeni farkı indirimi yapılır.

Kimler için?

Konut, işyeri, fabrika, altyapı veya kamu yapısı inşa eden yükleniciler, kat karşılığı inşaat yapan müteahhitler, arsa sahipleri ve projeye kredi veren kuruluşlar için anlamlıdır. İnşaat süresince yapı sürekli değişen ve korunması güç bir risktir; bütün riskler yapısı, şantiyede her gün farklılaşan hasar ihtimallerini tek poliçede toplar. Şantiye çevresindeki komşu yapılara, yayalara ve araçlara verilebilecek zararlar için üçüncü şahıs sorumluluğu teminatının ek sözleşmeyle eklenmesi ayrıca değerlendirilmelidir.

Dikkat edilecekler

1. Sigorta bedelini ilk keşif bedeline göre değil, proje bitimindeki nihai değere göre belirleyin; keşif artışlarını bildirin.
2. İş makinelerinizin ayrıca sigortalı olup olmadığını kontrol edin; inşaat poliçesine ancak ek sözleşmeyle girer.
3. Kısmi teslim ve iskân aşamalarını sigortacıya bildirin; teslim edilen kısımların teminatı kendiliğinden biter.
4. Şantiye bir aydan uzun duracaksa yazılı bildirim yapın ve durma dönemi için teminat isteyip istemediğinizi netleştirin.
5. Enkaz kaldırma ve üçüncü şahıs sorumluluğu limitlerinin proje büyüklüğüne uygun olduğundan emin olun.

Hasar anında

Hasarı öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 gün içinde sigortacıya ihbar edin, sigortalı değilmiş gibi kurtarma ve korunma tedbirlerini alın ve sigortacının talimatlarına uyun. Sigortacıyı haberdar ettikten ve ayrıca tamir ihbarı yaptıktan sonra, inşaatın aksamaması için küçük çaplı tamirleri eksperi beklemeden yaptırabilirsiniz; sigortacı ihbardan itibaren 7 gün içinde eksperini göndermezse hasarlı kısmın tamirine kayıtsız olarak başlayabilirsiniz. Şantiye defteri, hakediş belgeleri, fotoğraflar ve tutanaklar hasarın kanıtıdır; bunları saklayın. Zarar miktarında uyuşmazlık olursa uzman mühendis veya teknisyenlerden oluşan hakem-bilirkişi usulü uygulanır.