Makine kırılması sigortası

Özet

Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları’na göre sigortacı, poliçeye ekli envanter cetvelinde sayısı, imalat yılı, niteliği ve değeri yazılı makine ve tesislerin ani ve beklenmedik her türlü sebepten uğradığı maddi hasarların tamir ve ikame masraflarını karşılar. Teminat, makine deneme devresini tamamladıktan sonra normal çalışır hâldeyken, aynı işyerinde temizlik, revizyon veya değiştirme sırasında ya da dururken geçerlidir.

Kapsamın merkezinde işletme kazaları, model, imalat, montaj, döküm ve işçilik kusurları, yağlama hataları, kısa devre ve voltaj yükselmesi, yabancı madde girmesi, santrifüj kuvvetiyle parçalanma, buhar kazanlarında su eksikliği ve personel hatası yer alır. Buna karşılık yangın, hırsızlık ve deprem gibi riskler bu sigortanın değil yangın ve hırsızlık sigortalarının konusudur.

Sigorta bedeli makine ve tesislerin nakliye, montaj ve vergiler dâhil yeni ikame bedeline eşit olmalıdır. Aksine sözleşme yoksa her hasarın yüzde 20’si, poliçedeki asgari muafiyetten az olmamak üzere sigortalıda kalır.

Zorunluluk: İsteğe bağlıdır; yatırım teşviki veya kredi kullanan işletmelerde finans kuruluşu tarafından istenebilir.

Nasıl işler?

Poliçeye ekli envanter cetvelinde her makine ve tesis ayrı ayrı gösterilir. Sigorta bedeli, aynı nitelikte yeni bir makinenin nakliye, montaj, gümrük, vergi ve harçlar dâhil ikame bedeline eşit olmalıdır. Hasar anında hesaplanan yeni ikame bedeli sigorta bedelinden yüksekse, aradaki farka düşen oranda hasarı sigortalı üstlenir. Bedelin fazla ya da eksik olduğu hasardan önce anlaşılırsa öğrenme tarihinden itibaren ayarlama yapılır ve prim farkı iade ya da tahsil edilir.

Tamiri mümkün hasarda yedek parçaların yeni bedeli, yöredeki iş saati tarifesine göre işçilik, uçak hariç normal nakliye, sökme-takma ve gümrük masrafları dâhil olmak üzere makineyi hasardan hemen önceki hâline getiren tutar ödenir; eski parça yerine yeni parça konması nedeniyle indirim yapılmaz, yeniden kullanılabilir parçaların değeri düşülür. Tam hasarda ise hasar anındaki yeni değerden eskime ve aşınma payı ile kurtarılan değerler düşülür; tamir masrafı bu tutara eşit veya fazlaysa makine tam hasara uğramış sayılır.

Genel şartların belirgin özelliği muafiyettir: aksine sözleşme yoksa her hasarın yüzde 20’si, poliçede her makine için gösterilen asgari muafiyetten az olmamak kaydıyla sigortalının üzerinde kalır. Geçici tamir masrafları nihai tamirin parçası değilse sigortalıya aittir. Sigortacının sorumluluğu her makine için poliçede yazılı bedelle sınırlıdır; aynı hasar başka bir poliçeyle de teminat altındaysa müşterek sigorta esasları uygulanır.

Kimler için?

Üretim hattı, jeneratör, kompresör, asansör, kazan, pres, CNC tezgâhı, soğutma grubu veya trafo gibi ağır ekipmana bağımlı fabrika, atölye, otel, hastane ve tarım işletmeleri için anlamlıdır. Yangın poliçesi makinenin içten gelen mekanik ve elektriksel kırılmalarını kapsamaz; makine kırılması sigortası tam olarak bu boşluğu doldurur. Arızanın üretimi durdurması hâlinde doğan kâr kaybı ise bu sigortada kapsam dışıdır ve ayrıca değerlendirilmelidir. Kiralık veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makinelerde sözleşme gereği sigorta yaptırma yükümlülüğünün kimde olduğunu ve dain-i mürtehin kaydını kontrol etmek gerekir.

Dikkat edilecekler

1. Envanter cetvelini güncel tutun; cetvelde gösterilmeyen makine sigortalı değildir.
2. Yüzde 20 muafiyetin poliçede değiştirilip değiştirilmediğini ve asgari muafiyet tutarını teklif aşamasında sorun.
3. Kesici uçlar, kalıplar ve bantlar gibi değiştirilebilir parçaların kendi hasarları hiçbir durumda karşılanmaz; stok ve bakım planınızı buna göre yapın.
4. Üretici talimatlarına uygun bakım yapın ve kayıtlarını saklayın; aşırı yüklemeyi önleme yükümlülüğü genel şartlarda açıkça yer alır.
5. Hasarlanan makineyi onarılmadan çalıştırmayın; bunun sonuçları teminat dışıdır.

Hasar anında

Hasarı öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 gün içinde sigortacıya ihbar edin, gerekli kurtarma ve korunma tedbirlerini alın. İhbarı yapılmış küçük hasarların tamiri ile işletmenin devamı için zorunlu esaslı tamirler, ayrıca tamir ihbarı yapılması kaydıyla eksperi beklemeden yaptırılabilir; sigortacı ihbardan itibaren 7 gün içinde incelemesini yaptırmamışsa her türlü tamiri yaptırmakta serbestsiniz. Hasarın nedenini ve miktarını gösteren belgeleri, sökülen parçaları ve servis raporlarını saklayın, tahmini zarar tutarını gösteren tazminat beyannamesini makul sürede verin. Zarar miktarında anlaşmazlık olursa uzman mühendislerden oluşan hakem-bilirkişi usulü uygulanır.